✅ १८५७ चा लढा हा इंग्रज सत्तेविरुद्धचा मोठा सशस्त्र उठाव होता.
✅ '१८५७ चे स्वातंत्र्यसमर' हे पुस्तक
➡️ स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांनी लिहिले.
✅ १८५७ पूर्वीही भारतात इंग्रजांविरुद्ध अनेक उठाव झाले होते.
🌾 संन्यासी व फकीर उठाव
कालावधी : १७६३ ते १८५७ प्रदेश : बंगाल🛡️ उमाजी नाईक उठाव
समाज : रामोशी
📍 पुणे, सातारा, अहमदनगर, सोलापूर, नाशिक
🔥 १८३२ मध्ये फाशी
⚔️ पाइकांचा उठाव (१८१७)
प्रदेश : ओडिशा
नेता : बक्षी जगनबंधू विद्याधर
कारण : जमीन काढून घेणे व कर वाढवणे.
🪖 सैनिक उठाव
१८०६ – वेल्लोर उठाव
१८२४ – बराकपूर उठाव
💰 आर्थिक कारणे
- नवीन महसूल पद्धती
- शेतकऱ्यांचे शोषण
- भारतीय उद्योगांचा ऱ्हास
- कारागीर बेरोजगार
👥 सामाजिक कारणे
- सामाजिक व धार्मिक बाबींमध्ये हस्तक्षेप
- सतीबंदी व विधवा विवाह कायद्यांबाबत गैरसमज
🏛️ राजकीय कारणे
लॉर्ड डलहौसीचे खालसा धोरणसातारा | नागपूर | झाशी
🔥 ४) तात्कालिक कारण
एन्फिल्ड बंदुकीची काडतुसे (१८५६)
➡️ काडतुसांवर गाईची व डुकराची चरबी असल्याची अफवा.
➡️ हिंदू व मुस्लीम सैनिकांच्या भावना दुखावल्या.
| व्यक्ती | कार्य |
|---|---|
| मंगल पांडे | बराकपूर येथे बंड |
| बहादुरशाह झफर | लढ्याचे नेतृत्व |
| नानासाहेब पेशवे | कानपूर नेतृत्व |
| राणी लक्ष्मीबाई | झाशी नेतृत्व |
| तात्या टोपे | लष्करी नेतृत्व |
| कुंवरसिंह | बिहार नेतृत्व |
| बेगम हजरत महल | लखनौ नेतृत्व |
🎯 NMMS परीक्षेसाठी एका ओळीत लक्षात ठेवा
⭐ १८५७ चा लढा = भारताचा पहिला स्वातंत्र्यसंग्राम
⭐ पुस्तक = १८५७ चे स्वातंत्र्यसमर
⭐ लेखक = वि. दा. सावरकर
⭐ सुरुवात = मेरठ
⭐ दिल्लीचा ताबा = १२ मे १८५७
⭐ नेतृत्व = बहादुरशाह झफर
⭐ काडतुसे = एन्फिल्ड बंदूक
⭐ खालसा धोरण = लॉर्ड डलहौसी
⭐ कंपनीची सत्ता समाप्त = १८५८
⭐ पहिला व्हाईसरॉय = लॉर्ड कॅनिंग
No comments:
Post a Comment