भारताची संसद (प्रमुख मुद्दे)

🏛️ भारतीय संसद

NMMS | शिष्यवृत्ती | RTS परीक्षा तयारी

📌 भारतीय संसद : परिचय

✅ राष्ट्रीय पातळीवरील कायदेमंडळाला संसद म्हणतात.

✅ भारतीय संसदेमध्ये राष्ट्रपती, लोकसभा व राज्यसभा यांचा समावेश होतो.

👑 राष्ट्रपती 🏛️ लोकसभा 🏛️ राज्यसभा

🏛️ लोकसभा

✅ लोकसभा हे संसदेचे कनिष्ठ व प्रथम सभागृह आहे.

✅ लोकसभेचे सदस्य जनतेकडून थेट मतदानाने निवडले जातात.

मुदत : ५ वर्षे सदस्य संख्या : ५५२

🏛️ राज्यसभा

✅ राज्यसभा हे संसदेचे वरिष्ठ सभागृह आहे.

✅ राज्यसभा हे कायमस्वरूपी सभागृह आहे.

एकूण सदस्य : २५० कार्यकाल : ६ वर्षे वय : ३० वर्षे

⭐ राष्ट्रपती १२ सदस्यांची नियुक्ती करतात.
साहित्य | विज्ञान | कला | क्रीडा | सामाजिक कार्य

⚖️ संसदेची प्रमुख कार्ये

📜 कायद्यांची निर्मिती

👥 मंत्रिमंडळावर नियंत्रण

📖 संविधान दुरुस्ती

📜 कायदा निर्मिती प्रक्रिया

टप्पा	माहिती
पहिले वाचन	विधेयक सादर केले जाते.
दुसरे वाचन	चर्चा व सुधारणा होतात.
तिसरे वाचन	मतदान करून मंजुरी.
अंतिम टप्पा	राष्ट्रपतींची संमती.

🪑 महत्त्वाची पदे

✅ लोकसभा अध्यक्ष → लोकसभेचे कामकाज नियंत्रित करतात.

✅ राज्यसभा सभापती → भारताचे उपराष्ट्रपती.

🎯 परीक्षेसाठी एका ओळीत लक्षात ठेवा

⭐ संसद = राष्ट्रपती + लोकसभा + राज्यसभा

⭐ लोकसभा = थेट निवडणूक

⭐ राज्यसभा = कायमस्वरूपी सभागृह

⭐ अर्थ विधेयक = फक्त लोकसभा

⭐ विधेयक → मंजुरी → राष्ट्रपती संमती → कायदा