🌧️ आर्द्रता व ढग ☁️
स्पर्धा परीक्षा | शिष्यवृत्ती | NMMS | नवोदय | MPSC
💧 आर्द्रता (Humidity)
- 🌬️ हवेतील बाष्पाचे प्रमाण म्हणजे आर्द्रता.
- 💦 हवेचा दमटपणा किंवा कोरडेपणा आर्द्रतेवर अवलंबून असतो.
- 🔥 गरम हवा थंड हवेपेक्षा जास्त बाष्प धारण करते.
- ☁️ हवा पूर्ण बाष्पाने भरली की ती बाष्पसंपृक्त होते.
🎯 लक्षात ठेवा : गरम हवा = जास्त बाष्पधारण क्षमता
☀️ बाष्पीभवन
- 💧 पाण्याचे बाष्पात रूपांतर = बाष्पीभवन.
- ☀️ सूर्याची उष्णता बाष्पीभवनास कारणीभूत असते.
- 🌬️ उष्ण, कोरडी व वाऱ्याची हवा → बाष्पीभवन जलद.
- 🌧️ दमट व थंड हवा → बाष्पीभवन मंद.
📊 आर्द्रतेचे प्रकार
- 📍 निरपेक्ष आर्द्रता → १ घनमीटर हवेत असलेले बाष्प.
- 📍 सापेक्ष आर्द्रता → निरपेक्ष आर्द्रता व बाष्पधारण क्षमता यांचे गुणोत्तर.
- 💯 सापेक्ष आर्द्रता 100% = बाष्पसंपृक्त हवा.
📝 सूत्र : सापेक्ष आर्द्रता (%) = (निरपेक्ष आर्द्रता ÷ बाष्पधारण क्षमता) × 100
❄️ सांद्रीभवन
- 💦 बाष्पाचे पाण्यात रूपांतर = सांद्रीभवन.
- 🧊 बाष्पाचे बर्फात रूपांतर = घनीभवन.
- 🌡️ दवबिंदू तापमानावर सांद्रीभवन सुरू होते.
📌 सांद्रीभवनासाठी तापमान कमी आणि सापेक्ष आर्द्रता जास्त असावी.
☁️ ढगांची निर्मिती
- ☀️ सूर्यामुळे हवा तापते.
- ⬆️ गरम हवा वर जाते.
- ❄️ वर जाऊन थंड होते.
- 💧 बाष्पाचे जलकण तयार होतात.
- ☁️ धूलिकणांभोवती जलकण जमा होऊन ढग तयार होतात.
🌩️ महत्त्वाचे ढग
- ☁️ सिरस → अतिउंचीवरील.
- ☁️ अल्टोस्ट्रॅटस → मध्यम उंचीवरील.
- ☁️ निम्बोस्ट्रॅटस → रिमझिम पाऊस.
- ☁️ क्युम्युलस → आल्हाददायक हवामान.
- 🌩️ क्युम्युलोनिम्बस → वीज, वादळ, मुसळधार पाऊस व गारपीट.
⚡ स्पर्धा परीक्षेतील सर्वात महत्त्वाचा ढग : क्युम्युलोनिम्बस
🎯 झटपट पुनरावलोकन
- ✅ आर्द्रता = हवेतील बाष्प
- ✅ बाष्पीभवन = पाणी → बाष्प
- ✅ सांद्रीभवन = बाष्प → पाणी
- ✅ घनीभवन = बाष्प → बर्फ
- ✅ गरम हवा = जास्त बाष्पधारण क्षमता
- ✅ 100% RH = बाष्पसंपृक्त हवा
- ✅ वादळी पाऊस = क्युम्युलोनिम्बस
No comments:
Post a Comment