🌧️ आर्द्रता व ढग
ऑनलाईन सराव चाचणी (१० गुण)
प्रश्न 1 / 10
हवेतील बाष्पाचे प्रमाण वाढल्यास कोणती स्थिती निर्माण होते?
A) तापमान कमी होते
B) आर्द्रता वाढते
C) वारा थांबतो
D) पाऊस पडतो
✅ योग्य उत्तर : B) आर्द्रता वाढते
💡 स्पष्टीकरण : हवेतील जलवाष्पाचे प्रमाण म्हणजेच आर्द्रता होय.
💡 स्पष्टीकरण : हवेतील जलवाष्पाचे प्रमाण म्हणजेच आर्द्रता होय.
प्रश्न 2 / 10
एका घनमीटर हवेची निरपेक्ष आर्द्रता २० ग्रॅम/घनमी असून बाष्पधारण क्षमता ३० ग्रॅम/घनमी आहे. तर सापेक्ष आर्द्रता किती?
A) 50%
B) 60%
C) 66.67%
D) 75%
✅ योग्य उत्तर : C) 66.67%
💡 स्पष्टीकरण : सापेक्ष आर्द्रता = (निरपेक्ष आर्द्रता ÷ बाष्पधारण क्षमता) ×100
= (20 ÷ 30) ×100 = 66.67%
💡 स्पष्टीकरण : सापेक्ष आर्द्रता = (निरपेक्ष आर्द्रता ÷ बाष्पधारण क्षमता) ×100
= (20 ÷ 30) ×100 = 66.67%
प्रश्न 3 / 10
एका घनमीटर हवेची निरपेक्ष आर्द्रता १५ ग्रॅम/घनमी असून बाष्पधारण क्षमता १५ ग्रॅम/घनमी आहे. तर सापेक्ष आर्द्रता किती?
A) 75%
B) 80%
C) 90%
D) 100%
✅ योग्य उत्तर : D) 100%
💡 स्पष्टीकरण : सापेक्ष आर्द्रता = (15 ÷ 15) ×100 = 100%
याचा अर्थ हवा पूर्णपणे बाष्पसंपृक्त (Saturated) झाली आहे.
💡 स्पष्टीकरण : सापेक्ष आर्द्रता = (15 ÷ 15) ×100 = 100%
याचा अर्थ हवा पूर्णपणे बाष्पसंपृक्त (Saturated) झाली आहे.
प्रश्न 4 / 10
आर्द्रता मोजण्यासाठी कोणते उपकरण वापरले जाते?
A) थर्मामीटर
B) बॅरोमीटर
C) हायग्रोमीटर
D) रेनगेज
✅ योग्य उत्तर : C) हायग्रोमीटर
💡 स्पष्टीकरण : हायग्रोमीटर हे हवेतील आर्द्रतेचे प्रमाण मोजणारे उपकरण आहे.
💡 स्पष्टीकरण : हायग्रोमीटर हे हवेतील आर्द्रतेचे प्रमाण मोजणारे उपकरण आहे.
प्रश्न 5 / 10
खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या ढगांमधून मुसळधार पाऊस व वीजांचा कडकडाट होण्याची शक्यता सर्वाधिक असते?
A) सिरस
B) स्ट्रॅटस
C) क्युम्युलोनिंबस
D) सिरोस्ट्रॅटस
✅ योग्य उत्तर : C) क्युम्युलोनिंबस
💡 स्पष्टीकरण : क्युम्युलोनिंबस (Cumulonimbus) ढगांमुळे मुसळधार पाऊस, वीजांचा कडकडाट आणि वादळी हवामान निर्माण होते.
💡 स्पष्टीकरण : क्युम्युलोनिंबस (Cumulonimbus) ढगांमुळे मुसळधार पाऊस, वीजांचा कडकडाट आणि वादळी हवामान निर्माण होते.
प्रश्न 6 / 10
आर्द्रता जास्त असल्यास माणसाला कसे वाटते?
A) थंड
B) कोरडे
C) उकाडा जाणवतो
D) खूप भूक लागते
✅ योग्य उत्तर : C) उकाडा जाणवतो
💡 स्पष्टीकरण : जास्त आर्द्रतेमुळे घाम लवकर सुकत नाही. त्यामुळे शरीराला उकाडा व चिकटपणा जाणवतो.
💡 स्पष्टीकरण : जास्त आर्द्रतेमुळे घाम लवकर सुकत नाही. त्यामुळे शरीराला उकाडा व चिकटपणा जाणवतो.
प्रश्न 7 / 10
ढग प्रामुख्याने वातावरणाच्या कोणत्या स्तरात तयार होतात?
A) समताप मंडळ
B) क्षोभ मंडळ
C) मध्य मंडळ
D) आयन मंडळ
✅ योग्य उत्तर : B) क्षोभ मंडळ
💡 स्पष्टीकरण : पृथ्वीवरील बहुतांश हवामानातील बदल, ढगांची निर्मिती व पर्जन्य हे क्षोभ मंडळात (Troposphere) घडतात.
💡 स्पष्टीकरण : पृथ्वीवरील बहुतांश हवामानातील बदल, ढगांची निर्मिती व पर्जन्य हे क्षोभ मंडळात (Troposphere) घडतात.
प्रश्न 8 / 10
खालीलपैकी कोणत्या प्रक्रियेमुळे पाण्याचे बाष्पात रूपांतर होते?
A) संघनन
B) बाष्पीभवन
C) गोठणे
D) वितळणे
✅ योग्य उत्तर : B) बाष्पीभवन
💡 स्पष्टीकरण : सूर्याच्या उष्णतेमुळे पाण्याचे बाष्पात रूपांतर होते. या प्रक्रियेला बाष्पीभवन (Evaporation) म्हणतात.
💡 स्पष्टीकरण : सूर्याच्या उष्णतेमुळे पाण्याचे बाष्पात रूपांतर होते. या प्रक्रियेला बाष्पीभवन (Evaporation) म्हणतात.
प्रश्न 9 / 10
वातावरणातील आर्द्रता वाढण्याचे मुख्य कारण कोणते?
A) जलाशयांमधून होणारे बाष्पीभवन
B) जमिनीचे थंड होणे
C) वाऱ्याचा वेग कमी होणे
D) धुके पडणे
✅ योग्य उत्तर : A) जलाशयांमधून होणारे बाष्पीभवन
💡 स्पष्टीकरण : समुद्र, नद्या, तलाव व इतर जलाशयांमधून होणाऱ्या बाष्पीभवनामुळे हवेत जलवाष्प वाढते आणि त्यामुळे आर्द्रता वाढते.
💡 स्पष्टीकरण : समुद्र, नद्या, तलाव व इतर जलाशयांमधून होणाऱ्या बाष्पीभवनामुळे हवेत जलवाष्प वाढते आणि त्यामुळे आर्द्रता वाढते.
प्रश्न 10 / 10
खालीलपैकी कोणत्या परिस्थितीत हवेतील आर्द्रता सर्वाधिक असण्याची शक्यता असते?
A) वाळवंटातील दुपार
B) समुद्रकिनाऱ्यावरील पावसाळी दिवस
C) थंड पर्वतीय प्रदेशातील कोरडा दिवस
D) उन्हाळ्यातील कोरडे मैदान
✅ योग्य उत्तर : B) समुद्रकिनाऱ्यावरील पावसाळी दिवस
💡 स्पष्टीकरण : समुद्रातून मोठ्या प्रमाणात जलवाष्प हवेत मिसळते. त्यामुळे समुद्रकिनारी, विशेषतः पावसाळ्यात हवेतील आर्द्रता सर्वाधिक असते.
💡 स्पष्टीकरण : समुद्रातून मोठ्या प्रमाणात जलवाष्प हवेत मिसळते. त्यामुळे समुद्रकिनारी, विशेषतः पावसाळ्यात हवेतील आर्द्रता सर्वाधिक असते.
🎉 अभिनंदन!
तुमचे गुण : / 10
🎉 अभिनंदन!
तुमचे गुण : / 10