🔄 सागरी प्रवाह

🌊 सागरी प्रवाह Online Quiz

📚 10 प्रश्न • 10 गुण • योग्य उत्तर व स्पष्टीकरण

📝 सूचना:
प्रत्येक प्रश्नासाठी दिलेल्या चार पर्यायांपैकी एक योग्य पर्याय निवडा. सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर “चाचणी तपासा” या बटनावर क्लिक करा. प्रत्येक प्रश्नाचे योग्य उत्तर व स्पष्टीकरण तुम्हाला निकालानंतर दिसेल.

प्रश्न 1

प्रयोगामध्ये ट्रेच्या एका कोपऱ्यातील पाणी तापवल्यानंतर पाण्यावर तरंगणाऱ्या रंगीत चकत्यांची हालचाल का सुरू झाली?

A) पाण्याचे बाष्पीभवन झाल्यामुळे B) पाण्याची घनता बदलल्यामुळे पाण्याची हालचाल सुरू झाली C) चकत्यांचे वजन कमी झाल्यामुळे D) दिव्याच्या प्रकाशामुळे चकत्या हालू लागल्या

योग्य उत्तर: B
पाणी तापवल्यावर त्याचे तापमान वाढते आणि त्याची घनता कमी होते. त्यामुळे कमी तापमानाचे व अधिक घनतेचे पाणी गरम पाण्याची जागा घेण्यासाठी हालचाल करते. या पाण्याच्या हालचालीमुळे पाण्यावरच्या चकत्याही प्रवाहित होतात.

प्रश्न 2

सागरी प्रवाह निर्माण होण्यामागील प्रमुख कारणांचा योग्य समूह कोणता?

A) फक्त सूर्यप्रकाश आणि पाऊस B) तापमान, क्षारता, घनता आणि ग्रहीय वारे C) फक्त समुद्राची खोली D) फक्त पृथ्वीचे परिवलन

योग्य उत्तर: B
सागरी प्रवाह प्रामुख्याने सागरजलाचे तापमान, क्षारता, घनता आणि ग्रहीय वारे यांमुळे निर्माण होतात.

प्रश्न 3

समुद्रसपाटीपासून साधारण किती खोलीपर्यंतचे प्रवाह पृष्ठीय सागरी प्रवाह मानले जातात?

A) 100 मीटर B) 250 मीटर C) 500 मीटर D) 1000 मीटर

योग्य उत्तर: C
सागरपृष्ठापासून 500 मीटरपर्यंतचे प्रवाह पृष्ठीय किंवा क्षितिजसमांतर सागरी प्रवाह मानले जातात.

प्रश्न 4

एक स्वेर्ड्रप म्हणजे किती घनमीटर प्रतिसेकंद पाण्याचा विसर्ग?

A) 10⁴ घनमीटर/सेकंद B) 10⁵ घनमीटर/सेकंद C) 10⁶ घनमीटर/सेकंद D) 10⁷ घनमीटर/सेकंद

योग्य उत्तर: C
1 स्वेर्ड्रप = 10⁶ घनमीटर प्रतिसेकंद पाण्याचा विसर्ग.

प्रश्न 5

उत्तर गोलार्धात सागरी प्रवाहांच्या चक्रीय हालचालीची दिशा कोणती असते?

A) घड्याळाच्या काट्यांच्या दिशेने B) घड्याळाच्या काट्यांच्या विरुद्ध दिशेने C) फक्त पूर्वेकडून पश्चिमेकडे D) फक्त उत्तरेकडून दक्षिणेकडे

योग्य उत्तर: A
पृथ्वीच्या परिवलनामुळे उत्तर गोलार्धातील सागरी प्रवाह साधारणपणे घड्याळाच्या काट्यांच्या दिशेने फिरतात.

प्रश्न 6

उष्ण व शीत सागरी प्रवाह ज्या ठिकाणी एकत्र येतात, तेथे कोणती परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता जास्त असते?

A) दाट धुके B) भूकंप C) वाळवंट D) हिमवर्षावच होतो

योग्य उत्तर: A
उष्ण व शीत प्रवाह एकत्र आल्यावर दाट धुके निर्माण होऊ शकते. न्यूफाउंडलँडजवळ गल्फ उष्ण प्रवाह आणि लॅब्राडोर शीत प्रवाह एकत्र येतात.

प्रश्न 7

उष्ण व शीत सागरी प्रवाहांच्या संगमाजवळ मोठी मत्स्यक्षेत्रे निर्माण होण्याचे प्रमुख कारण कोणते?

A) तेथे समुद्राचे पाणी पूर्णपणे स्थिर असते B) तेथे वनस्पती, शेवाळ व प्लवकांची वाढ मोठ्या प्रमाणावर होते C) तेथे पाण्याचे तापमान नेहमी समान असते D) तेथे क्षारता पूर्णपणे नाहीशी होते

योग्य उत्तर: B
उष्ण व शीत प्रवाहांच्या संगमामुळे वनस्पती, शेवाळ व प्लवकांची वाढ मोठ्या प्रमाणावर होते. हे माशांचे खाद्य असल्याने तेथे मोठ्या प्रमाणावर मासे आढळतात.

प्रश्न 8

हिंदी महासागरातील सागरी प्रवाहांचे चक्र पॅसिफिक व अटलांटिक महासागरांपेक्षा वेगळे असण्याचे प्रमुख कारण कोणते?

A) हिंदी महासागरात क्षारता नाही B) हिंदी महासागर उत्तरेकडे भूवेष्टित आहे आणि मान्सून वाऱ्यांचा प्रभाव आहे C) हिंदी महासागरात सूर्यप्रकाश पोहोचत नाही D) हिंदी महासागरात सागरी प्रवाह नाहीत

योग्य उत्तर: B
हिंदी महासागर उत्तरेकडे भूवेष्टित आहे आणि त्यावर मान्सून वाऱ्यांचा मोठा प्रभाव आहे. मान्सून वारे हंगामानुसार दिशा बदलतात.

प्रश्न 9

खालीलपैकी खोल सागरी प्रवाहांच्या निर्मितीशी सर्वाधिक संबंधित प्रक्रिया कोणती?

A) फक्त समुद्राच्या लाटांची हालचाल B) उष्णता-क्षारता अभिसरण C) फक्त भरती-ओहोटी D) फक्त पर्जन्य

योग्य उत्तर: B
खोल सागरी प्रवाह प्रामुख्याने तापमान व क्षारतेतील फरकामुळे निर्माण होणाऱ्या घनतेच्या फरकावर आधारित असतात. या प्रक्रियेला उष्णता-क्षारता अभिसरण म्हणतात.

प्रश्न 10

सागरी प्रवाहांचा जलवाहतुकीवर कोणता सकारात्मक परिणाम होतो?

A) जहाजांचा वेग कमी होतो B) इंधनाचा वापर वाढतो C) प्रवाहाच्या दिशेने वाहतूक केल्यास वेळ व इंधनाची बचत होते D) जहाजांना नेहमी अधिक धोका निर्माण होतो

योग्य उत्तर: C
जहाजाने सागरी प्रवाहाच्या दिशेने प्रवास केल्यास जहाजाचा वेग वाढण्यास मदत होते. त्यामुळे प्रवासाचा वेळ आणि इंधनाची बचत होते.

🏆 तुमचा निकाल

🌊 सागरी प्रवाह — सराव चाचणी
📚 अभ्यास करा • सराव करा • यश मिळवा! 🎯